การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาลในโรงพยาบาล สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 8 การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาล โดยการวิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน และระยะที่ 2 การตรวจสอบความสอดคล้องของรูปแบบกับข้อมูลเชิงประจักษ์ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเที่ยงตรงระหว่าง 0.80-1.00 ค่าอำนาจจำแนกระหว่าง 0.32-0.92 และค่าความเชื่อมั่น 0.99 กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานเป็นระยะเวลาตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป ในโรงพยาบาล สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 8 จำนวน 420 คน ซึ่งมาได้โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน
    ผลการวิจัยพบว่า 
        1. รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาลในโรงพยาบาล สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 8 ประกอบด้วย 4 ปัจจัย ได้แก่ ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง คุณลักษณะงาน บรรยากาศองค์กร และความพึงพอใจในงาน
        2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (χ2 = 56.55,  p-value = 0.99, df = 94, χ2/df = 0. 60, RMSEA = 0.000, GFI = 0.99, AGFI = 0.97, CN = 941.47, CFI = 1.00, RMR = 0.0035) เมื่อพิจารณาค่าสัมประสิทธิ์การพยากรณ์ ของปัจจัยทั้ง 4 ปัจจัย พบว่าสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาลได้ร้อยละ 90 โดยได้รับอิทธิพลทางตรงสูงสุดจากความพึงพอใจในงาน อิทธิพลทางอ้อมสูงสุดจากภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง และอิทธิพลรวมสูงสุดจากภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง 
 

          The objective of this study was to develop a causal relationship model of factors affecting organizational commitment of nurses in hospitals under the 8th regional health area in the Office of Permanent Secretary Ministry of Public Health. The study was divided into two phases. The first phase was the development of causal relationship model of factors affecting organizational commitment of nurses in hospitals under the 8th regional health area through intensive review of research papers and related studies and interview with seven experts. The second phase was the congruence testing of the developed model and empirical data. The data were collected using a set of 5-level rating scale questionnaire, which indicated validity index ranged between 0.80-1.00, discrimination power index ranged between 0.32 - 0.92 and reliability index was at 0.99. The samples were 420 professional nurses, who had worked for a period of time starting from 1 or more years in the hospitals under the 8th regional health area, who were recruited using multi-stage random sampling. Data analysis conducted for frequency, percentage, mean, standard deviation, Pearson’s product moment correlation coefficient and confirmatory factor analysis.

    The results revealed that: 
        1. The causal relationship model of factors affecting organizational commitment of nurses in hospitals under the 8th regional health area consisted of four factors, namely transitional leadership, job characteristic, organizational climate and job satisfaction.
        2. The developed model congruent with empirical data (χ2 = 56.55 
p-value = 0.99 df = 94, χ2/df = 0. 60, RMSEA = 0.000, GFI = 0.99, AGFI = 0.97, CN = 941.47, CFI = 1.00 RMR = 0.0035).  When considering the predictive coefficient of the four factors, it was found that they could altogether explain 90 percent of the variance in nurses’ organizational commitment, which received the highest direct influence from job satisfaction, and the highest indirect and overall influence from transitional leadership.